# 7G Carbon Platform bilan ishlashni boshlash: birinchi qadamlar

> 7G Carbon Platformda ishni nimadan boshlash kerak: tashkilotni STIR boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazish, tizimga kirish, shaxsiy kabinet, birinchi obyekt, xodimlar va ikki bosqichli himoya.

Source: https://7g.carbonplatform.asia/uz/kb/getting-started

7G Carbon Platform bilan ishlashni boshlash uchun tashkilotni STIR boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazing, shaxsiy kabinetga kiring, birinchi obyektni yarating va maʼlumot kirituvchi xodimlarni qoʻshing. Shundan soʻng «Maʼlumot kiritish» boʻlimida yoqilgʻi va energiya sarfini oyma-oy kiritish mumkin. Hozir platformada GHG konturi ishlaydi — Scope 1, 2 va 3 boʻyicha issiqxona gazlari chiqindilarining korporativ hisobi.

## 1-qadam. Tashkilotni roʻyxatdan oʻtkazing

1. [Roʻyxatdan oʻtish sahifasini](https://7g.carbonplatform.asia/uz/register) oching va «Tashkilot nomi», «Tashkilot STIRi» hamda «Elektron pochta» maydonlarini toʻldiring. Shaxsga doir maʼlumotlarga ishlov berishga roziligingizni tasdiqlang va «Kodni olish» tugmasini bosing.
2. Xatdagi olti xonali kodni kiriting va «Pochtani tasdiqlash» tugmasini bosing.
3. «Administrator maʼlumotlari» bosqichida F.I.Sh., telefon raqami va parolni kiriting: 8 tadan 20 tagacha belgi — lotin harflari, raqamlar va maxsus belgilar. «Hisob qaydnomasini yaratish» tugmasini bosing.

Tashkilotni roʻyxatdan oʻtkazgan shaxs uning administratori boʻladi. Platforma STIR boʻyicha tashkilot haqidagi ochiq rasmiy maʼlumotlarni tekshiradi. Tekshiruv muvaffaqiyatli oʻtsa, tashkilot darhol ishlashga tayyor boʻladi. Agar maʼlumotlarni avtomatik tasdiqlab boʻlmasa, tashkilot tekshiruvga yuboriladi: u maʼqullanmaguncha obyekt va xodim qoʻshib boʻlmaydi, ruxsat ochilganda esa elektron pochtaga xat keladi.

## 2-qadam. Tizimga kiring va shaxsiy kabinetni oching

1. [Kirish sahifasida](https://7g.carbonplatform.asia/uz/login) elektron pochta va parol bilan kiring. Agar ikki bosqichli himoya yoqilgan boʻlsa, undan keyin «Tasdiqlash kodi» bosqichi chiqadi.
2. Foydalanuvchi menyusidan [«Shaxsiy kabinet»ni](https://7g.carbonplatform.asia/account) oching.
3. «Umumiy» yorligʻida «Mening vazifalarim» blokini koʻring. Platforma keyingi qadamni oʻzi taklif qiladi: birinchi obyektni qoʻshish, xodim qoʻshish, ikki bosqichli himoyani yoqish yoki yil maʼlumotlarini toʻldirish.

Interfeys tili — rus, oʻzbek yoki ingliz — yuqori panelda, tor ekranda esa profil menyusida almashtiriladi. Tanlov keyingi kirishda ham saqlanadi.

## 3-qadam. Birinchi obyektni yarating

Obyekt — hisobi yuritiladigan bino yoki maydon: qozonxona, sex, ombor, ofis, avtopark. Kabinetning «Obyektlar» yorligʻida «Yangi obyekt» tugmasini bosing yoki [obyekt yaratish sahifasini](https://7g.carbonplatform.asia/objects/new) oching. Toʻrt qadamli usta sizni obyekt nomidan xaritadagi nuqtagacha olib boradi. Batafsil — [Platformadagi obyektlar](https://7g.carbonplatform.asia/uz/kb/facilities) maqolasida.

## 4-qadam. Xodimlarni qoʻshing

Uglerod hisobini kamdan-kam hollarda bir kishi yuritadi: yoqilgʻi sarfini energetik biladi, elektr energiyasi uchun hisob-fakturalar esa buxgalteriyada boʻladi. Administrator xodimlarni [«Xodimlar va rollar» yorligʻida](https://7g.carbonplatform.asia/account/team) qoʻshadi hamda ularning obyektlari va ruxsatlarini belgilaydi. Login va parol xodimning elektron pochtasiga yuboriladi va ekranda bir marta koʻrsatiladi. Ruxsatlarni qanday sozlash — [Xodimlar va kirish huquqlari](https://7g.carbonplatform.asia/uz/kb/employees-and-permissions) maqolasida.

## 5-qadam. Ikki bosqichli himoyani yoqing

Tashkilotlar uchun ikki bosqichli himoya majburiy emas, ammo uni birinchi kundanoq, ayniqsa administrator uchun yoqishni tavsiya qilamiz. U [«Profil va xavfsizlik» yorligʻida](https://7g.carbonplatform.asia/account/profile) yoqiladi: parolga autentifikator ilovasidagi kod qoʻshiladi. Bosqichma-bosqich koʻrsatma — [Shaxsiy kabinet va ikki bosqichli himoya](https://7g.carbonplatform.asia/uz/kb/account-and-security) maqolasida.

## Qaysi konturlar mavjud

Kontur — platformaning muayyan vazifaga moʻljallangan ish maydoni.

| Kontur | Vazifasi | Holati |
|---|---|---|
| GHG | Kompaniyaning Scope 1, 2 va 3 boʻyicha chiqindilari | Ishlaydi |
| PCAF | Kredit portfelining moliyalashtirilgan chiqindilari | Tez kunda |
| CBAM | Yevropa Ittifoqiga eksport qilinadigan mahsulotlardagi mujassam chiqindilar | Tez kunda |
| MRV | Qisqartirish loyihalari: monitoring va hisob-kitoblar | Tez kunda |
| Market | Uglerod birliklari va loyihalar reyestri | Tez kunda |

«Tez kunda» belgisi boʻlim keyingi yangilanishlardan birida paydo boʻlishini va hozircha ochilmasligini bildiradi. Har bir yangi versiyada nima oʻzgargani [«Yangilanishlar» sahifasida](https://7g.carbonplatform.asia/changelog), platforma haqida umumiy maʼlumot esa [«Platforma haqida» sahifasida](https://7g.carbonplatform.asia/uz/about) berilgan.

## Koʻp beriladigan savollar

### Tasdiqlash kodi kelmadi. Nima qilish kerak?

«Spam» jildini tekshiring va «Kodni qayta yuborish» tugmasini bosing. Agar manzil allaqachon roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa — masalan, sizni avval xodim sifatida qoʻshishgan boʻlsa, — bu manzilga kod kelmaydi: shunchaki [kirish sahifasida](https://7g.carbonplatform.asia/uz/login) shu pochta bilan kiring.

### Xodim platformaga qanday kiradi?

Mavjud tashkilotga mustaqil roʻyxatdan oʻtib boʻlmaydi: xodimlarning hisob qaydnomalarini tashkilot administratori yaratadi. Xodim login va parolni elektron pochta orqali oladi va faqat oʻziga biriktirilgan obyektlarni koʻradi.

### Maʼlumot kiritishni nimadan boshlash kerak?

[«Maʼlumot kiritish» boʻlimini](https://7g.carbonplatform.asia/data-entry) oching, obyekt, yil va oyni tanlang. Scope 1 uchun yoqilgʻi va uning miqdorini koʻrsatish kifoya, Scope 2 uchun esa hisob-fakturadagi energiya miqdori yoki hisoblagich koʻrsatkichlari kerak. Batafsil — [Oyma-oy maʼlumot kiritish](https://7g.carbonplatform.asia/uz/kb/data-entry) maqolasida.

### Scope 3 ni darhol hisoblash kerakmi?

Yoʻq. Scope 1 va 2 dan — oʻz yoqilgʻingiz va sotib olingan energiyadan boshlang. Tashkilot qiymat zanjiri maʼlumotlarini yigʻishga tayyor boʻlgach, administrator Scope 3 ni kerakli yil uchun alohida yoqadi. Batafsil — [Platformada Scope 3](https://7g.carbonplatform.asia/uz/kb/scope-3-in-the-platform) maqolasida.